Từ khảo sát đến thí điểm: Thúc đẩy tái sử dụng nước thải tại các khu công nghiệp

Trước những thách thức về an ninh nguồn nước, biến đổi khí hậu và yêu cầu chuyển đổi xanh trong sản xuất công nghiệp, Trung tâm Nước STARS – Đại học Trà Vinh đang triển khai các hoạt động khảo sát tại khu công nghiệp và làm việc với các sở, ban, ngành, cơ quan quản lý địa phương nhằm đánh giá tiềm năng tái sử dụng nước thải sau xử lý, hướng đến thúc đẩy mô hình khu công nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Hoạt động được thực hiện trong khuôn khổ Chương trình thí điểm tái sử dụng nước thải và thúc đẩy chuyển đổi kinh tế tuần hoàn tại Đồng bằng sông Cửu Long (ACE-Biz – MRD Water Next Phase), do Đại học Trà Vinh chủ trì, với sự đồng hành của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam, Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan và sự tư vấn kỹ thuật từ Đại học Khoa học Ứng dụng Saxion (Hà Lan).

Khảo sát thực tế, đánh giá tiềm năng tái sử dụng nước tại các khu công nghiệp

Trong giai đoạn tiền khảo sát, Trung tâm Nước STARS tập trung thu thập thông tin về hiện trạng cấp nước, hệ thống xử lý nước thải tập trung, công suất vận hành, nhu cầu sử dụng nước và khả năng tái sử dụng nước sau xử lý tại các khu công nghiệp, doanh nghiệp thứ cấp.

Phạm vi khảo sát hướng đến các địa bàn Tây Ninh, Đồng Tháp và Vĩnh Long, với sự tham gia của ban quản lý khu công nghiệp, đơn vị đầu tư và vận hành hạ tầng, cùng các doanh nghiệp đang hoạt động trong khu công nghiệp.

Thông qua khảo sát và trao đổi với các đơn vị liên quan, chương trình hướng đến nhận diện nguồn nước sau xử lý có tiềm năng tái sử dụng, xác định nhu cầu nước theo đặc thù ngành nghề và đánh giá những điều kiện kỹ thuật, kinh tế, môi trường cần thiết để triển khai các mô hình thí điểm phù hợp. Đây cũng là cơ sở để lựa chọn địa điểm, đối tượng và phương án công nghệ cho giai đoạn thử nghiệm tiếp theo.

Tăng cường phối hợp với các sở, ban, ngành

Bên cạnh khảo sát tại khu công nghiệp và doanh nghiệp, Trung tâm Nước STARS chú trọng làm việc với các cơ quan quản lý nhà nước nhằm trao đổi thông tin, rà soát điều kiện triển khai và thúc đẩy cơ chế phối hợp liên ngành trong quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước.

Các nội dung trao đổi tập trung vào quản lý môi trường và giấy phép môi trường; quy hoạch, hạ tầng cấp – thoát nước; định hướng phát triển công nghiệp xanh; chuyển giao công nghệ xử lý và tái sử dụng nước; cũng như khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính cho các giải pháp tuần hoàn.

Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, ban quản lý khu công nghiệp, doanh nghiệp và đơn vị nghiên cứu có vai trò quan trọng trong việc xác định các điều kiện triển khai phù hợp với thực tiễn địa phương, đồng thời từng bước tháo gỡ những khó khăn liên quan đến chi phí đầu tư, yêu cầu chất lượng nước, quy trình vận hành và cơ chế chính sách.

Từ khảo sát đến thử nghiệm giải pháp công nghệ

Trên cơ sở dữ liệu khảo sát, chương trình định hướng nghiên cứu và thử nghiệm các giải pháp tái sử dụng nước thải sau xử lý theo nguyên tắc Fit-for-purpose – xử lý nước đạt chất lượng phù hợp với mục đích sử dụng.

Một trong những định hướng kỹ thuật được xem xét là hệ thống lọc màng Nanofiltration (NF) di động. Tùy theo chất lượng nước đầu vào và nhu cầu sử dụng, nước sau xử lý có thể được nghiên cứu để phục vụ các mục đích phù hợp như tưới cây, vệ sinh nhà xưởng, rửa đường hoặc các nhu cầu phụ trợ trong công nghiệp.

Theo kế hoạch, giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào triển khai mô hình thí điểm, theo dõi chất lượng nước, đánh giá hiệu quả vận hành và chi phí, từ đó xây dựng cơ sở kỹ thuật cho việc xem xét nhân rộng giải pháp tại các khu công nghiệp có điều kiện phù hợp.

Hướng đến hệ sinh thái công nghiệp tuần hoàn và bền vững

Thông qua chương trình ACE-Biz – MRD Water Next Phase, hướng đến thúc đẩy cách tiếp cận quản lý nước theo hướng tuần hoàn, trong đó nước thải sau xử lý được xem xét như một nguồn tài nguyên thứ cấp có thể khai thác an toàn, hiệu quả khi đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và môi trường.

Việc tái sử dụng nước có tiềm năng góp phần giảm nhu cầu khai thác nguồn nước mới, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trước nguy cơ thiếu nước và giảm áp lực lên môi trường tiếp nhận. Đồng thời, hoạt động này tạo cơ sở thúc đẩy liên kết giữa công nghiệp và các lĩnh vực sử dụng nước khác, phù hợp với định hướng phát triển khu công nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn.

Với vai trò kết nối nghiên cứu, công nghệ và thực tiễn, Trung tâm Nước STARS – Đại học Trà Vinh tiếp tục thúc đẩy hợp tác giữa nhà trường, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế, hướng đến xây dựng các giải pháp quản lý và sử dụng nước phù hợp với điều kiện Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển bền vững trong khu vực.