Nhân rộng mô hình trữ nước cho sinh hoạt và nông nghiệp tại các tỉnh ven biển Đồng bằng sông Cửu Long
Chương trình UNDP-AFCIA triển khai các giải pháp trữ nước quy mô hộ tại Trà Vinh, Bến Tre và Sóc Trăng, kết hợp tưới tiết kiệm, lọc - khử trùng nước sinh hoạt và đào tạo để người dân chủ động hơn trước hạn hán, xâm nhập mặn.
- Thời gian
- 2023–2024
- Địa điểm
- Trà Vinh · Bến Tre · Sóc Trăng
- Trạng thái
- Hoàn thành
Đơn vị đồng hành
Bối cảnh
Trữ nước tại hộ để chủ động hơn trước mùa hạn và xâm nhập mặn.
Hạn hán và xâm nhập mặn khiến nhiều hộ ven biển Đồng bằng sông Cửu Long gặp khó khăn trong cả sinh hoạt lẫn sản xuất. Nguồn nước ngọt có thể khan hiếm đúng thời điểm cây trồng cần tưới hoặc gia đình cần dự trữ, trong khi các hệ thống cấp nước quy mô lớn không phải lúc nào cũng tiếp cận được những khu vực dân cư phân tán.
Chương trình do UNDP hỗ trợ đã đưa các giải pháp trữ nước về quy mô hộ tại Trà Vinh, Bến Tre và Sóc Trăng. Nhánh nông nghiệp kết hợp túi trữ nước với hệ tưới tiết kiệm; nhánh sinh hoạt kết hợp bồn chứa với lọc và khử trùng bằng tia cực tím (UV). Các lớp tập huấn giúp người dân sử dụng, bảo trì và quản lý lượng nước dự trữ hiệu quả hơn.
Ở nhánh nông nghiệp, dự án còn tái sử dụng bạt nhựa từ ao nuôi tôm để làm vật liệu cho hệ trữ nước. Cách làm này đồng thời giải quyết nhu cầu nước trong mùa khô và kéo dài vòng đời của một loại vật liệu vốn khó xử lý sau sử dụng.
Kết quả
62 hệ thống trữ nước cho sinh hoạt và sản xuất, đi cùng hoạt động đào tạo tại cộng đồng.
Hệ thống túi trữ nước kết hợp tưới cho sản xuất nông nghiệp.
Hệ thống bồn trữ, lọc và khử trùng UV cho nhu cầu sinh hoạt.
Khóa tập huấn về canh tác thích ứng, trữ và xử lý nước cho mùa khô.
Bạt nhựa từ ao nuôi tôm được thu hồi và tái sử dụng trong các mô hình trữ nước nông nghiệp.
Thiết kế theo nhu cầu
Hai cấu hình trữ nước cho hai nhu cầu sử dụng.
| Tiêu chí | Nông nghiệp | Sinh hoạt |
|---|---|---|
| Dạng lưu trữ | Túi/bể trữ nước quy mô hộ, có thể tận dụng bạt nhựa tái sử dụng phù hợp. | Bồn chứa nước tại hộ gia đình. |
| Hệ đi kèm | Hệ tưới tiết kiệm hoặc tưới tự động để sử dụng lượng nước dự trữ hiệu quả hơn. | Lọc nhiều tầng và khử trùng UV trước khi đưa nước vào sử dụng. |
| Mục tiêu sử dụng | Duy trì nguồn nước tưới trong giai đoạn khô hạn hoặc khi nguồn nước mặt bị nhiễm mặn. | Tạo nguồn nước dự trữ đã qua xử lý cho nhu cầu sinh hoạt của hộ gia đình. |
| Năng lực cần chuyển giao | Quản lý lịch tưới, bảo dưỡng túi/bể và hệ tưới. | Vận hành bồn, vệ sinh bộ lọc và theo dõi vật tư, đèn UV. |
Sau lắp đặt
Nhân rộng dựa trên kỹ năng, vật liệu và năng lực địa phương.
- 01
Đào tạo đi cùng thiết bị
Các lớp tập huấn về trữ, xử lý và sử dụng nước giúp người dân hiểu cách vận hành và duy trì hệ thống sau bàn giao.
- 02
Tái sử dụng vật liệu
Bạt nhựa từ ao tôm được thu hồi và đưa vào hệ trữ nước nông nghiệp, vừa giảm chất thải vừa tạo thêm giá trị sử dụng.
- 03
Phối hợp với địa phương
Cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương tham gia triển khai, tạo nền tảng để kinh nghiệm và mô hình tiếp tục được áp dụng sau chương trình.