Mô hình mướp cho dinh dưỡng và sinh kế xanh
Phát triển mô hình mướp theo hướng tuần hoàn, tận dụng quả, xơ, lá và phụ phẩm để tạo thực phẩm, vật liệu sinh học và thêm cơ hội sinh kế cho cộng đồng Đồng bằng sông Cửu Long.
- Thời gian
- 2026
- Địa điểm
- Đồng bằng sông Cửu Long · Đại học Trà Vinh
- Trạng thái
- Đang triển khai
Đơn vị đồng hành
Bối cảnh
Một cây mướp, nhiều giá trị trong cùng một vòng tuần hoàn.
Hạn hán, xâm nhập mặn và biến động sinh kế đang đặt ra nhu cầu về những mô hình nông nghiệp vừa thích ứng với điều kiện địa phương vừa tạo thêm giá trị từ nông sản. Nhóm EverGreen cùng Trung tâm nước STARS chọn cây mướp - một cây trồng quen thuộc ở Đồng bằng sông Cửu Long - để phát triển theo hướng tuần hoàn, tận dụng nhiều phần của cây thay vì chỉ thu hoạch quả non làm thực phẩm.
Quả non được sử dụng làm thực phẩm; xơ từ quả già được phát triển cho các ứng dụng vật liệu sinh học; lá và phụ phẩm được ủ thành phân hữu cơ để quay trở lại đất. Dự án đồng thời thử nghiệm các sản phẩm từ mướp nhằm mở rộng giá trị của cây sau thu hoạch.
Vườn mướp di động và các hoạt động trình diễn đưa chu trình này vào không gian học tập. Sinh viên và cộng đồng có thể quan sát việc trồng, thu hoạch và phát triển sản phẩm; nhóm EverGreen đã thử nghiệm thực phẩm từ mướp, trà lá mướp và vật liệu từ xơ mướp. Các hướng ứng dụng cần tiếp tục được đánh giá trước khi mở rộng sản xuất.
Mô hình tuần hoàn
Tận dụng trọn vòng đời cây mướp.
Quả non được sử dụng làm thực phẩm; xơ từ quả già được phát triển cho các ứng dụng vật liệu sinh học, trong đó có vật liệu lọc từ xơ mướp đang được thử nghiệm; lá và phụ phẩm được ủ để bổ sung chất hữu cơ cho đất. Song song đó, dự án phát triển các mẫu sản phẩm dinh dưỡng nhằm mở thêm hướng sử dụng cho nông sản địa phương.
Việc sử dụng nhiều bộ phận của cây giúp giảm phần bỏ đi và mở thêm hướng phát triển sản phẩm từ cùng một vùng trồng. Khi được hoàn thiện ở quy mô phù hợp, mô hình có thể giúp nông hộ đa dạng hóa sản phẩm và nguồn thu mà vẫn dựa trên một cây trồng quen thuộc.
Giá trị tạo ra
Dinh dưỡng, vật liệu và sinh kế trong cùng một mô hình.
Mỗi phần của cây mướp được hướng đến một giá trị sử dụng khác nhau, đồng thời phụ phẩm được đưa trở lại vòng canh tác.
- 01
Dinh dưỡng
Khai thác phần ăn được như một nguồn thực phẩm địa phương và nền tảng để phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng.
- 02
Vật liệu sinh học
Tận dụng xơ mướp trưởng thành cho vật liệu sinh học và các thử nghiệm lọc nước.
- 03
Sinh kế và học tập
Kết nối người trồng, sinh viên và trường học thông qua mô hình trình diễn, thử nghiệm sản phẩm và hoạt động giáo dục môi trường.